Diş hekimliğinde uzmanlık tartışması büyüyor: Liyakat çağrısı

Melike Türk | Bilge Diş Hekimi
ANKARA, TÜRKİYE — Diş hekimliğinde uzmanlık eğitiminin geleceğine ilişkin tartışmalar büyürken, meslek çevreleri uzmanlık sisteminde liyakat ve objektif kriterlerin korunması gerektiğini vurguluyor.

Sağlık Hizmetleri Sendikası SAHİM-SEN Genel Başkanı Özlem Akarken, diş hekimliğinde uzmanlık unvanlarının verilmesine ilişkin gündeme gelen yeni düzenleme iddialarının meslek camiasında endişe yarattığını belirtti. Özellikle doktora yapanlara ve DUS’ta belirli puan alan adaylara uzmanlık unvanı verilmesine yönelik tartışmaların, binlerce diş hekimi ve uzmanlık öğrencisi tarafından yakından takip edildiği ifade edildi. Akarken, “Sağlık hizmetlerinde kaliteyi korumanın yolu eğitim standartlarını ve liyakat ilkesini korumaktan geçiyor” dedi.

Diş hekimliğinde uzmanlık gündemi yeniden tartışılıyor

Diş hekimliği alanında uzmanlık eğitimi, son dönemde sağlık camiasının en çok konuşulan başlıklarından biri haline geldi. Uzmanlık unvanlarının nasıl verileceği, doktora programlarıyla uzmanlık eğitimi arasındaki sınırların nasıl korunacağı ve DUS sisteminin geleceği, meslek örgütleri ile sağlık çalışanlarının gündeminde yer alıyor.

Tartışmaların merkezinde, uzmanlık eğitiminin objektif kriterlere dayanıp dayanmayacağı sorusu bulunuyor. Meslek çevreleri, uzmanlık sisteminde yapılacak her düzenlemenin yalnızca mevcut adayları değil, sağlık hizmetinin niteliğini, hasta güvenliğini ve mesleğin geleceğini doğrudan etkileyeceğini belirtiyor.

SAHİM-SEN Genel Başkanı Özlem Akarken de bu süreçte uzmanlık eğitiminde liyakat ilkesinden vazgeçilmemesi gerektiğini vurguladı.

Akarken: Eğitim standartları korunmalı

Özlem Akarken, sağlık hizmetlerinde kalitenin yalnızca fiziki yatırımlarla değil, nitelikli insan gücü planlamasıyla da doğrudan ilişkili olduğunu ifade etti. Akarken’e göre uzmanlık eğitimi, belirli bir akademik ve mesleki standardın sonucu olarak değerlendirilmelidir.

Akarken, uzmanlık unvanının yalnızca mesleki bir sıfat olmadığını, aynı zamanda önemli bir sorumluluk alanı olduğunu belirtti. Bu nedenle uzmanlık sisteminde objektif sınav, eğitim süreci, değerlendirme mekanizması ve yetkinlik kazanımı gibi ölçütlerin korunması gerektiğini dile getirdi.

“Sağlık hizmetlerinde kaliteyi korumanın yolu eğitim standartlarını ve liyakat ilkesini korumaktan geçiyor.”

Bu açıklama, uzmanlık eğitiminde yapılacak olası düzenlemelerin bilimsel, şeffaf ve tüm paydaşların görüşleri alınarak değerlendirilmesi gerektiği mesajını taşıdı.

Fakülte sayısı ve kontenjan artışı kaygı yaratıyor

Diş hekimliği alanındaki tartışmalar yalnızca uzmanlık eğitimiyle sınırlı değil. Son yıllarda artan diş hekimliği fakültesi sayısı, kontenjan yükselişleri ve mezunların istihdam sorunları da meslek camiasında önemli bir gündem oluşturuyor.

Akarken, binlerce genç diş hekiminin mezuniyet sonrasında istihdam konusunda ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldığını söyledi. Mevcut sistemde görev yapan diş hekimlerinin çalışma koşulları ve atama beklentileri sürerken, yeni fakültelerin açılması ve kontenjanların artırılması meslek mensuplarında kaygıya neden oluyor.

SAHİM-SEN’e göre sağlık insan gücü planlaması, kısa vadeli ihtiyaçlara göre değil; uzun vadeli, bilimsel verilere dayalı ve sürdürülebilir bir anlayışla yapılmalı. Aksi halde hem eğitim kalitesi hem de mezunların mesleki gelecek planlaması zarar görebilir.

Uzmanlık eğitiminin temelinde DUS ve objektif ölçütler var

Akarken, diş hekimliğinde uzmanlık eğitiminde belirli standartların DUS sınav sistemiyle oluşturulduğunu ifade etti. Uzmanlık eğitiminin yoğun emek, uzun yıllar süren akademik ve klinik çalışma ile objektif değerlendirme mekanizmaları sonucunda kazanılan bir yetkinlik alanı olduğunu belirtti.

Bu nedenle uzmanlık unvanının, yalnızca idari bir düzenleme veya geçiş uygulamasıyla verilmesinin meslek içinde tartışmalara neden olabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlık eğitimi, hasta tedavisi, klinik karar verme, ileri düzey uygulamalar ve mesleki sorumluluk açısından yüksek standart gerektiriyor.

Akarken, uzmanlık dışında doktora sistemine ilişkin yapılacak her düzenlemenin de sağlık hizmetlerinin niteliği ve meslek mensuplarının beklentileri dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Doktora ve uzmanlık farklı süreçler olarak görülüyor

SAHİM-SEN Genel Başkanı Akarken, doktora programlarının bilimsel üretim ve akademik gelişim açısından son derece değerli olduğunu vurguladı. Ancak doktora eğitimi ile uzmanlık eğitiminin farklı amaçlara hizmet eden iki ayrı akademik süreç olduğunu belirtti.

Doktora programları, bilimsel araştırma, akademik kariyer, yayın üretimi ve teorik derinleşme açısından önemli bir yol sunuyor. Uzmanlık eğitimi ise klinik yetkinlik, hasta tedavisi, uygulamalı beceri ve belirli bir uzmanlık alanında sağlık hizmeti sunma sorumluluğunu kapsıyor.

Akarken’e göre bu iki sürecin birbirinin yerine geçirilmesi yerine, kendi amaçları doğrultusunda değerlendirilmesi gerekiyor. Böyle bir ayrımın korunması, hem akademik üretimin hem de klinik uzmanlık eğitiminin kalitesini güvence altına alabilir.

Hasta güvenliği tartışmanın merkezinde yer alıyor

Uzmanlık sistemiyle ilgili tartışmaların en önemli boyutlarından biri hasta güvenliği. Akarken, sağlık hizmetlerinde kaliteyi önceleyen her düzenlemeyi desteklediklerini belirtti. Ancak bunun için eğitimde kalite, istihdamda planlama, uzmanlık ve doktora süreçlerinde liyakat ilkelerinin korunması gerektiğini söyledi.

Uzmanlık unvanı, doğrudan hastaya verilen hizmetin kapsamını ve niteliğini etkileyen bir alan olduğu için, bu konuda atılacak adımların toplum sağlığı açısından da sonuçları bulunuyor. Objektif kriterlere dayanmayan veya yeterli eğitim standardı tartışmalı olan bir sistemin, hasta güvenliği ve mesleki güven açısından risk oluşturabileceği ifade ediliyor.

Akarken, tüm adaylara eşit fırsatlar sunan, şeffaf ve bilimsel temelli bir uzmanlık-doktora sisteminin sürdürülmesinin hem meslek mensuplarının motivasyonu hem de toplum sağlığı açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.

Paydaşların görüşleri alınmalı

SAHİM-SEN, diş hekimliğinde uzmanlık eğitimiyle ilgili düzenlemelerin tüm paydaşların görüşleri alınarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Meslek örgütleri, diş hekimleri, uzmanlık öğrencileri, akademisyenler, sağlık yöneticileri ve ilgili kurumların sürece dahil edilmesi, düzenlemelerin daha sağlıklı zeminde tartışılmasına katkı sağlayabilir.

Akarken, konunun şeffaf ve bilimsel bir zeminde ele alınması gerektiğini belirterek sağlık sisteminin sürdürülebilirliği için planlama ve liyakat vurgusunu yineledi.

Diş hekimliği alanında uzmanlık, doktora, DUS, kontenjanlar ve istihdam başlıkları önümüzdeki dönemde de tartışılmaya devam edecek gibi görünüyor. Meslek çevrelerinin ortak beklentisi ise sistemin hem akademik kaliteyi hem de klinik yeterliliği koruyacak biçimde düzenlenmesi.

www.bilgedishekimi.com